Voor de wetenschap

‘Het is soms heel schrijnend.We slagen er bijzonder moeilijk in om goede mensen te behouden voor de wetenschap, zeker op de arbeidsmarkt van de laatste jaren. We betalen niet genoeg en we kunnen geen vaste banen bieden. En daar komt de vergrijzing bij, met name bij de overheid.’ In de jaren zeventig werd veel geschreven over de braindrain, het vertrek van de beste wetenschappers naar met name de Yerenigde Staten. Komen die tijden weer terug1 Bartelse:’lk denk kantoorruimte huren amsterdam dat de hersenbalans al negatief is. Dat moet ik nuanceren.Wij zijn een aantrekkelijk land voor wetenschapsmensen uit Oost-Europa en ZuidoostAzie.We werven veel promovendi in Oost-Europa. Maar ik heb de indruk dat ze, als ze echt goed zijn, hun heil eerder in de Yerenigde Staten zoeken’ .
De universiteiten zouden een kantoorruimte huren arnhem cruciale rol moeten speien bij het genezen van de know/edge disease. Maar los van de omvang van de universitaire productie regent het klachten over de moeizame relatie tussen de wetenschap en het bedrijfsleven, dat wetenschappelijke vindingen zou moeten omzetten in nieuwe producten. Zoals Kees van Lede, topman van Akzo Nobel in een kranteninterview:’Mijn voorgangers verteilen me dat vroeger hoogleraren geregeld opbelden omdat ze een goede student hadden. Die moesten kantoorruimte huren eindhoven we nemen. lk zit hier nu elf jaar, maar mij heeft nog nooit een prof gebeld.’2 Een veelgehoorde klacht is dat universiteiten wel uitvindingen produceren, maar niet de weg naar het bedrijfsleven weten te vinden dat die uitvindingen kan omzetten in nieuwe producten.Wetenschappers zouden patent moeten nemen op hun vindingen, maar dat gebeurt nauwelijks. ‘Dat horen we vaak’, zegt Bartelse,’universiteiten zetten hun kennis niet om in octrooien. Maar als je kijkt bij hoeveel octrooien wordt gerefereerd aan onderzoek dat is gedaan aan Nederlandse universiteiten ligt dat cijfer het hoogste van heel Europa. Zelf een octrooi aanvragen is ingewikkeld en du ur. Daar kiezen kantoorruimte huren den haag universiteiten kennelijk niet voor, maar ze zijn er wel bij betrokken.’ De maatschappelijke relevantie van wetenschappelijk onderzoek is echter lang niet altijd even duidelijk.Van Steijn:’De maatschappij wil dat veel onderzoek wordt gedaan naar longkanker. Maar wetenschappers willen leukemieonderzoek doen, want longkankeronderzoek is onbegonnen werk-dat lukt niet.Wordt het geld dan verkeerd besteed ?’

De productiesystemen van de 21e eeuw

Het reactievermogen van een onderneming kan worden vastgesteld aan de band van twee criteria: de benodigde tijd voor en de aard van de reactie, respectievelijk aangeduid als real-time delivery en mass costumization. De computerfabrikant Dell past beide principes toe. Michael Dell, een van de oprichters:
‘We meten onze voorraden nu kantoorruimte huren amsterdam nog in <lagen. In de nabije toekomst zullen we ze in uren meten. Door het gebruik van internet kunnen we de data vanaf de werkvloer van onze toeleveranciers rechtstreeks koppelen aan de productiestroom in onze eigen fabrieken. Het tijdstip is niet meer ver weg dat we onderdelen aangeleverd krijgen in ware tijd. Dat betekent dat elke keer dat een component is gebruikt, deze kantoorruimte huren arnhem automatischen onmiddellijk wordt vervangen. In de computerindustrie, waar de prijs
van componenten gemiddeld met i% per week daalt, is de economische waarde van voorraadbeheer in ware tijd enorm.”2
In de productiesystemen van de 21e eeuw kunnen voorraden worden opgevat als een substituut voor de kwaliteit van de informatie. Naar de mate waarin de informatie – over toeleveranciers, het productieproces, marktontwikkelingen, klauten – betrouwbaar is eo volledig, kunnen de voorraden kleiner zijn. Het verhaal gaat dat Volvo in het midden van de jaren negentig een veel te kantoorruimte huren eindhoven grote voorraad groene auto’s had. De verkoopafdeling startte een speciale kortingsactie, om van die voorraad af te komen. Maar de verkopers vergaten de productie in te lichten over hun actie. De fabriek concludeerde uit de stijgende verkoop dat de kleur groen kennelijk in de mode was; een signaal om de productie drastisch op te voeren, zodat in korte tijd de oude voorraad groene auto’s weer op hetzelfde peil was. Informatie tegenover voorraad is slechts een voorbeeld van de algemene trend: fysieke bedrijfsmiddelen worden ingeruild voor intellectuele. Ten slotte maken kantoorruimte huren den haag gesloten bedrijfssystemen plaats voor open samenwerkingsverbanden. Dell werkt met een klein aantal toeleveranciers die verspreid zijn over de hele wereld. Het gaat om de nauwe relatie, niet meer om de geografische afstand.

Het intellectueel kapitaal

De derde laag bestaat uit ‘inzicht’. Door analyse van de informatie verwerven we kennis van de onderliggende processen. De top van de piramide kunnen we ‘visie’ noemen. Visies hebben een drieledige functie. In de eerste plaats geven zij de richting aan waarin het inzicht kan worden toegepast. Vervolgens kantoorruimte huren amsterdam bevordert de visie de coördinatie van activiteiten van al degenen die bij de uitvoering zijn betrokken en ten slotte stimuleert zij de motivatie. Kenmerkend voor de ‘nieuwe economie’ is dat zij wordt gedomineerd door mentale activiteiten die plaatsvinden op elk van de vier niveaus van de ‘informatiepiramide': dataproductie (het vergaren van gegevens), dataverwerking die informatie oplevert, kantoorruimte huren arnhem informatie-analyse die leidt tot inzicht en besluitvorming op grond van een visie. Er is een overvloed aan data en informatie beschikbaar. Maar visies zijn schaars. De dominante activiteit vormt de beste ingang als we op zoek zijn naar een benaming voor de economie van de 21e eeuw. De ‘landbouweconomie’ is een aanduiding voor een economisch stelsel waarin de dominante activiteit het omzetten van materie in producten is, primair door de wetten van de natuur hun werk te laten doen. Op dezelfde wijze wordt de ‘industriele economie’ gedomineerd door productie, primair met behulp kantoorruimte huren eindhoven van kunstmatige processen en hulpmiddelen. De nieuwe economie wordt gedomineerd door mentale processen. Een mentale economie dus, of, naar de plek waar deze processen zieh afspelen: de herseneconomie. Daarmee hebben we ten minste een wezenlijk onderscheid te pakken. Zoals we in hoofdstuk 3 zagen, behoort de waarde die mentale processen vertegenwoordigen tot het intellectueel kapitaal van een onderneming, en daarbinnen tot het menselijk kapitaal. Het menselijk kapitaal kantoorruimte huren den haag kan geen bezit zijn; het kan alleen worden gehuurd. Een economie waarin het belangrijkste deel van het kapitaal ‘s avonds de poort uitwandelt, verschilt wezenlijk van een stelsel waarin het fysieke kapitaal de dienst uitmaakt.

Een tayloristische productiestructuur

De fabriek was een typerend voorbeeld van een tayloristische productiestructuur. De productie was sterk opgesplitst in veel kortcyclische monotone taken. De afdelingen werden geleid door drie groepsleiders, met daarboven een afdelingschef. Binnen de afdeling kwamen voorts kantoorruimte huren amsterdam ondersteunende functies voor met betrekking tot onderhoud, kwaliteitsborging, organisatie en efficiency, planning en technische assistentie. Een dergelijke structuur is geheel in overeenstemming met de regel ‘hoe monotoner de uitvoerende taken, hoe complexer de organisatie, en omgekeerd’.
Al het denkwerk vond plaats in Eindhoven, evenals de verkoop. Stadskanaal was een typische ‘schroevendraaierfabriek’, bemand kantoorruimte huren arnhem door ‘mannen met grote handen en kleine hoofden’, zoals Frederiks het uitdrukte.’Je hoefde geen enkel initiatief van ze te verwachten. Het werk werd naar ze toegebracht, niet ter plekke gecreeerd. Als je de mensen vroeg voor wie ze werkten zeiden ze: “Voor het magazijn.” Klanten zetten er nooit een voet.’
‘We hebben in de loop van de jaren alle intellect van de fabrieksvloer weggehaald en verplaatst naar staforganen. En vervolgens roepen we dat de mensen op de vloer niets kunnen. Dat is ook zo, maar daar kantoorruimte huren eindhoven hebben we zelf voor gezorgd. lk draai nu de bewijslast om: de werkvloer kan alles, tot het tegendeel bewezen is.’
Het enige dat hij bij zijn kernst meebracht was een idee: dat alleen een volledige herziening van de productiestructuur door invoering van zelfsturende teams misschien een oplossing kon bieden, een concept waarmee hij ervaring had opgedaan in andere delen van de Philips-organisatie. ‘lk heb tegen het plaatselijke management gezegd:”We hebben in de loop van de jaren kantoorruimte huren den haag alle intellect van de fabrieksvloer weggehaald en verplaatst naar staforganen. En vervolgens roepen we dat de mensen op de vloer niks kunnen. Dat is ook zo, maar daar hebben we zelf voor gezorgd. lk draai nu de bewijslast om: de werkvloer kan alles, tot het tegendeel bewezen is.'”

Nieuwe productieconcepten

Nieuwe productieconcepten
Deze algemene theorievorming over de structurering van menselijke arbeid is uitgekristalliseerd in ‘nieuwe productieconcepten’. Deze theorieen over de
organisatie van het werk hebben hun wortels in de praktijk en komen op een aantal punten overeen, bijvoorbeeld kantoorruimte huren amsterdam wat betreft het principe van de stroomsgewijze productie. Maar de uitwerking verschilt vaak op essentiele punten. De Europese traditie van de sociotechnische systeemtheorie, kortweg sociotechniek, is primair gericht op de kwaliteit van het werken de organisatie. Het lean production-concept is afkomstig uit Japan en riebt zieh hoofdzakelijk op de kwaliteit van het productieproces, die belangrijke neveneffecten op de kwaliteit van de arbeid heeft. De sociotechnische theorie over de organisatie-inrichting is kantoorruimte huren arnhem vijftig jaar geleden min of meer toevallig ontstaan in de Engelse kolenmijnen. Daar was na de oorlog een nieuwe werkstructuur ingevoerd, waarbij mijnwerkers aan een lang kolenfront werkten waar zij ieder een nauwkeurig voorgeschreven taak uitvoerden onder strakke supervisie van de voorman. Het werk in de mijn lijkt wel wat op dat in de bouw: het vereist veel fysieke inspanning ende werkplek kantoorruimte huren eindhoven verplaatst zieh naarmate het werk vordert. Dat vergt voortdurende improvisatie, vooral omdat steeds de veiligheid in het geding is. Maar improvisatie gaat niet goed samen met gestandaardiseerde taken en strak toezicht. Langwall mining, zoals deze methode werd genoemd, bad veel negatieve effecten: de eenheid in een ploeg verdween, vakmanschap werd uitgehold en de ploegen kantoorruimte huren den haag raakten minder goed op elkaar afgestemd. Het ziekteverzuim steeg, het aantal arbeidsconflicten nam toe en de productiviteit in de Britse mijnen was laag en daalde ieder jaar verder.

Een goed personeelsbeleid

Men kan zieh afvragen in hoeverre nu het bewijs geleverd is dat een goed personeelsbeleid inderdaad leidt tot (financiele) waardecreatie. Want een statistische correlatie zegt strikt genomen niet meer dan: als kantoorruimte huren amsterdam verschijnsel A voorkomt, dan ook verschijnsel B ( of juist niet, dan is er sprake van een negatieve correlatie). Daarmee is, met andere woorden, niet gezegd dat Ade 66rzaak is van B. Ook de omgekeerde redenering is mogelijk: financieel goed draaiende ondernemingen beschikken over meer middelen om een goed personeelsbeleid te voeren. Dat is dus de vraag naar de kip en het ei. De onderzoekers hebben daartoe in twee opeenvolgende onderzoeken de ontwikkeling van het aandelenredement van de deelnemende bedrijven vergeleken. Het bleek dat ondernemingen die hoog scoorden op de Human Capital Index zelfs in een neergaande markt een aantoonbaar beter rendementsresultaat boekten dan gemiddeld. Bedrijven met een lage HCI-score boekten kantoorruimte huren arnhem een negatief rendement. Dat sterkte hen in de overtuiging dat een excellent personeelsbeleid leidt tot hogere aandeelhouderswaarde en niet omgekeerd. Het onderzoek werd voor het eerst in 1999 uitgevoerd in de Verenigde Staten. Het is vervolgens tweemaal herhaald in Europa, in 2000 en 2002. Enkele uitkomsten voor Europa: • Excellent personeelsbeleid kan leiden tot een verdubbeling van de aandeelhouderswaarde. De uitkomst van de totale Human Capital Index dat wil zeggen de globale kwaliteit van het personeelsbeleid -verklaart ruim 50% van het verschil in financiele waarde tussen ondernemingen (de variantie). • Daarbinnen dragen de mate waarin het personeelsbeleid is afgestemd op de doelen van de organisatie en de kosteneffectiviteit kantoorruimte huren eindhoven van dit beleid sterk bij aan de waardecreatie. • Een aanzienlijke bijdrage (21,5%) komt ook voort uit een helder beleid ten aanzien van beloning en resultaatverantwoordelijkheid. • Een paternalistische bedrijfscultuur, de inzet kantoorruimte huren den haag van tijdelijke werknemers alsmede training gericht op de carriereontwikkeling van de medewerker correleren negatief met aandeelhouderswaarde.

De techniek

Dat maakt dat, zelfs in de economische neergang die na 2000 inzette, de groei in de callcenterbranche nog niet ten einde lijkt. De sector biedt nu werk aan circa 2% van de Nederlandse beroepsbevolking – zo’n 140.000 mensen. De brancheorganisatie WGCC (Werkgeversvereniging Callcenters) verwacht dat daar de kernende vijf jaar nog eens 35.000 mensen bijkomen; een uitbreiding kantoorruimte huren amsterdam met ongeveer 25%.
Daarbinnen zullen de zogeheten facilitaire callcenters,ondernemingen waaraan het telefonisch klantencontact wordt uitbesteed, het hardste groeien. Naar verwachting zullen steeds meer bedrijven, met name banken en verzekeraars, hun callcenteractiviteiten uitbesteden, waardoor er in dit kantoorruimte huren arnhem branchesegment zo’n 8.000 (van de 35.000) banen bij zullen komen.
De informatietechnologie vormt de krachtbron van het callcenter, zoals de stoommachine dat was voor een 19e-eeuwse fabriek. Het ‘machinepark’ valt uiteen in twee delen. Het ene deel omvat de telefoonafwikkeling, waaronder het automatisch zoeken en bellen van telefoonnummers en de voice response unit (de ‘sprekende’ computer). Het andere deel is de informatiearchitectuur. Deze omvat het scriptsysteem dat de operator begeleidt door het gesprek, klanten- en productinformatiesystemen en een planningsysteem dat de personele bezetting aanpast aan de voortdurend fluctuerende werkstroom. Het script schrijft de inhoud van het gesprek voor: bij welke vraag of welk probleem hoort welk antwoord. Yoor de informatie over de kantoorruimte huren eindhoven klant en het product of de dienst heeft de operator directe toegang tot het informatiesysteem van de opdrachtgever. Hier geldt de 80/20-regel: 80% van de vragen heeft betrekking op 20% van het totaal van de onderwerpen die in theorie aan de orde kunnen komen. De operator wordt dus vooral op die onderwerpen getraind. Zo moet hij in staat zijn in 80 tot 90% van de gesprekken het probleem van de klant op te lossen, zonder dat hij een terugbelafspraak hoeft te maken of moet doorverwijzen naar kantoorruimte huren den haag de tweede lijn.

Gezamenlijke doelstellingen

Hier ligt de oorzaak van de algemene regel: je hebt 6f een ingewikkelde organisatie met simpele taken, 6f een simpele organisatie met ingewikkelde taken.17 In het eerste geval is de regelcapaciteit op een hoger niveau kantoorruimte huren amsterdam neergelegd, waardoor er voor de uitvoerende medewerkers weinig of niets te regelen overblijft. Hun taak is dus eenvoudig. Maar als mensen ingewikkelde taken uitvoeren, waarin veel regelcapaciteit is ingebouwd, kan de organisatie simpel zijn. De mensen lossen immers hun eigen problemen op.
Managementwerk en managementmacht
Het tweede spoor, de ontwikkeling van de managementfunctie, volgde een tegengestelde weg. Als mensen complexe doelen kantoorruimte huren arnhem willen realiseren – of het nu gaat om de bouw van de Egyptische piramiden of de productie van 350.000 auto’s per jaar -ontstaat een sociaal systeem dat we ‘organisatie’ noemen. Het woord is nauw verwant met het biologische begrip ‘organisme': de wijze waarop weefsels en organen met elkaar zijn verbonden. Deze herkomst van het begrip alleen al kan ons doen betwijfelen of Taylor wel de juiste metafoor hanteerde toen hij arbeidsorganisaties omschreef als machines. Om maar een belangrijk onderscheid te noemen: een organisme groeit, een machine niet. Organisaties vertonen kantoorruimte huren eindhoven twee gezichten. Ze kunnen worden gezien als een samenwerkingsverband waarin mensen en middelen worden samenge
bracht om gezamenlijke doelstellingen te bereiken, maar ook als een instrument van dominantie van mensen over mensen. Door de menselijke geschiedenis heen zijn de doelen van weinigen nagestreefd door het werk en de inspanning van velen. De verdeling van deze twee dimensies verschilt van geval tot geval. Een fanfare heeft een gemeenschappelijk doel – het geven van muziekuitvoeringen -dat op basis van vrijwillige samenwerking wordt nagestreefd. Maar ook hier is er een verenigingsbestuur dat meer te zeggen heeft dan het gewone lid, want het is bevoegd besluiten te nemen voor de vereniging als geheel. Een leger in kantoorruimte huren den haag oorlogstijd heeft ook een gemeenschappelijk doel: het verslaan van de vijand. Maar de samenwerking is verre van vrijwillig. Ieders handelen wordt bepaald door bevelen die langs de hierarchische kanalen van hoog tot laag worden overgebracht.

Bij benadering identiek- in technische termen

Het productieproces van de manufactuur was gebaseerd op ambachtelijke arbeid. De overgang naar massaproductie hing samen met de vervanging van montage door assemblage, die het eerst werd gerealiseerd in de Amerikaanse wapenindustrie. Deze innovatie werd mogelijk als gevolg van een belangrijke ontwikkeling in de machinebouw. Tot die tijd werden machines kantoorruimte huren amsterdam geconstrueerd uit smeedijzer, waardoor ze weinig nauwkeurig waren. Verschillende onderdelen van een geweer die van een draaibank kwamen, waren slechts bij benadering identiek- in technische termen: de toleranties waren groot. (De
tolerantie is de mate waarin de afmetingen van een bepaald onderdeel mogen afwijken van een gegeven norm. De normalisatie is gebaseerd op het meten van toleranties.) De onderdelen moesten vervolgens worden kantoorruimte huren arnhem bewerkt om ze passend te krijgen. Dat was het werk van een geschoolde monteur. De technische puzzel in de tweede helft van de i9e eeuw was om tot identieke onderdelen van exact dezelfde dimensie te komen, zodat ze onderling uitwisselbaar zouden zijn. Veel onderzoek werd verricht naar nieuwe legeringen die leidden tot hardere staalsoorten. De trillingen van de machines die daaruit werden gebouwd, konden aanzienlijk worden beperkt, en als het werkstuk strak werd vastgeklemd, kon een stabiele beweging worden gerealiseerd tussen het werkstuk ende machine. De toleranties kantoorruimte huren eindhoven konden daarmee tot geringe marges worden beperkt. Dat maakte het mogelijk de montage te vervangen door de veel simpeler assemblage, dat is het samenvoegen van identieke – dus onderling inwisselbare – onderdelen tot een eindproduct, ongehinderd door onderdelen die niet passen. Samuel Colt was de eerste die in het midden van de i9e eeuw deze nieuwe productiemethode toepaste bij de fabricage van zijn beroemde revolver. Het koste Singer daarna nog bijna een halve eeuw voor hij hetzelfde principe kon toepassen op de productie van zijn naaimachines; waarschijnlijk kantoorruimte huren den haag omdat de onderdelen in een naaimachine zo veel kleiner zijn dan die in een revolver ende toleranties om die reden tot veel nauwere marges moesten worden teruggebracht.

De werkgelegenheid in de bankensector

De werkgelegenheid in de bankensector is in de gevarenzone terechtgekomen. ‘In kwantitatief opzicht zijn de belangrijkste slagen wel gemaakt’, zegt een insider. ‘Wat rest is een kwalitatief probleem.’
‘Een derde van alle kantoorruimte huren amsterdam bankmedewerkers verliest zijn baan’, voorspelt Norbert Walter, chef-econoom van de Deutsche Bank. Sinds eind 200 1 beheerst de Finanzkrise de voorpagina’s van de Duitse pers.Alle grote banken in het land kondigen massaontslagen aan, varierend van ruim 3.000 tot bijna 10.000 arbeidsplaatsen. En dat is nog maar het begin, zegtWalter. Op termijn kantoorruimte huren arnhem zal de helft van alle bankkantoren overbodig worden. ‘We hebben te veel banken, we hebben te veel bankkantoren en we hebben te veel medewerkers in de bankkantoren.AI die drie factoren komen samen. Dat is een structureel proces dat ooit gecorrigeerd moest worden.’ De technologische ontwikkeling is de drijvende kracht achter de ingrijpende herstructureringen. De techniek heeft van geld steeds meer een virtueel product gemaakt. ledere rekeninghouder is er allang aan gewend dat zijn financiele bezit bestaat uit een aantal cijfers op een bankafschrift, op het scherm van een geldautomaat of van zijn computer thuis. ‘Daarmee vervallen kantoorruimte huren eindhoven steeds meer mechanische activiteiten die wij vroeger moesten verrichten’, aldus Walter. ‘Niet alleen in het back office (waar de administratieve afhandeling van de transacties plaatsvindt}.Als je geen kassier meer nodig hebt omdat de kas nauwelijks gebruikt wordt, betreft het ook mensen in het front office. Het betalingsverkeer is sterk vereenvoudigd. De klant gaat aan zelfbediening wennen, want dat is gemakkelijker en kost minder. Als je dat vergelijkt met de rationaliserin
gen die de industrie al heel lang kantoorruimte huren den haag achter zieh heeft … We hebben meer bankkantoren dan bakkerswinkels. Zelfs de bakkers hebben meer gerationaliseerd dan wij.’ Dit is niet de eerste rationalisering in de financiele sector. De invoering van de geldautomaten in de jaren tachtig moet toch ook effect hebben gehad op de werkgelegenheid.Wat kunnen de banken van die vorige automatiseringsronde leren?